h Dolar 8,6413 %-0.14
h Euro 10,1544 %-0.14
h BIST100 1.412,29 %0.34
h Bitcoin 380194 %3.89888
a Öğle Vakti 13:02
İstanbul 13°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a
X

İstircâ ne anlamına gelir? 2021

İstircâ ne anlamına gelir?

İstircâ ne demektir?

İstircâ; bir musibet anında Allah’ın takdirine rızâ gösterip O’na sığınarak teselli bulmayı ifade eden söz ve davranışlar için kullanılan bir terimdir.

İstircâ ne anlamına gelir?

Sözlükte “sona dönme, yapılmakta olan bir işi, bir davranışı terketme” anlamındaki rücû‘ kökünden türeyen istircâ‘ musibete uğrayan, bilhassa bir yakınını kaybeden müminin Bakara sûresinin 156. âyetinde geçen, “Şüphesiz biz Allah’a aidiz ve muhakkak ki O’na döneceğiz” meâlindeki kısmı okuyup bu inancına uygun bir teslimiyet hali ortaya koymasını ifade eder.

İstircâ âyetinin de yer almış olduğu Bakara sûresinin ilgili bölümünde (2/153-157), müminlere sabırla ve namaz kılarak Allah’ın yardımını dilemeleri emredildikten sonrasında savaşlarda şehid düşenlere ölü denilmemesi istenmekte, gerçekte onların yaşadıkları bildirilerek bir bakıma şehidlerin yitik sayılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Ardından harp şeklinde korku ve kaygı verici durumların, açlık ve yokluğun, mal, can ve mahsul kaybının Allah tarafınca birer sınav olduğu bildirilerek bu şekilde durumlarda sabırlı ve metanetli olmak gerektiği belirtilmektedir. Bu tür musibet ve acılarla karşılaştıklarında, “İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn” diyerek Allah’ın hükmünü rızâ ve teslimiyet şuuruyla karşılayan müminler ile ilgili, “Rablerinin lutuf ve rahmeti işte bunlar içindir ve doğru yolu bulmuş olanlar da bunlardır” denilmektedir. Her ne kadar bu âyetler, hicretten sonrasında harp tehdidi ve bunun doğuracağı korku ve acılar, insan, mal ve mahsul kaybı şeklinde sıkıntılarla karşı karşıya gelen müslümanları teselli amacı taşımaktaysa da burada umumi olarak insanların her vakit Allah tarafınca imtihana tâbi tutulabileceğine işaret edilmekte, gerçek müminlerin bu şekilde durumlarda ortaya koyacakları inançlı ve kesin tavrın, moral gücünün önemi dile getirilmektedir. Musibetler karşısında takınılması ihtiyaç duyulan, tasavvuf ve kelâm literatüründe rızâ, tevekkül şeklinde terimlerle anlatılan istircâ, müminin tüm varlığıyla Allah’a ilişik olduğu ve sonunda Allah’a döneceği bilinciyle kurtuluşu yalnız Allah’tan beklemesi şeklindeki bir teslimiyet tavrıyla beraber bu inancın bir sonucu olarak Allah’ın lutuf ve rahmeti mevzusunda her vakit ümitli ve iyimser olması şeklinde dinamik bir tavra ve irade gücüne de işaret etmektedir.

Allah’tan gelen her türlü sıkıntıyı bir sınav kabul ederek sabır ve metanetle, rızâ ve teslimiyetle karşılamanın önemine dair birçok hadis bulunmuş olduğu şeklinde bazı hadislerde istircâ terimi da geçmektedir. İstircâ âyetinin yorumu münasebetiyle tefsir kitaplarında da zikredilen bu hadislerde (meselâ bk. Fahreddin er-Râzî, IV, 141; İbn Kesîr, I, 285-286) Hz. Peygamber’in, bir musibete mâruz kalan müslümanın isyana kalkışmadan istircâ cümlesini okuyarak Allah’tan gelene razı olması, musibetten dolayı Allah’tan ecir dileyip kendisinden bu musibeti kaldırması ve yerine hayırlar vermesi için yakarış etmesi durumunda er geç dileğine nâil olacağı, Allah’ın onu uğramış olduğu musibete nisbetle daha hayırlı imkânlara ulaştıracağı bildirilmektedir (Müsned, I, 201; IV, 415; Tirmizî, “Cenâʾiz”, 36). Bazı rivayetlerde insanoğlunun ayağına diken batması şeklinde en minik sıkıntıların dahi musibet sayıldığı, nitekim Resûl-i Ekrem’in elindeki kandil sönünce istircâ âyetini okuduktan sonrasında bu minik olayın bile bir musibet bulunduğunu, büyük minik her musibetin hata ve günahlar için kefâret olarak değerlendirileceğini ifade etmiş olduğu bildirilmektedir (Buhârî, “Merḍâ”, 1-3; Müslim, “Birr”, 45-52). Bilhassa yakınlarını kaybedenlerin Allah’ın takdirini sabır ve olgunlukla karşılamalarının faziletini özetleyen ve bu şekilde durumlarda istircâda bulunmayı teşvik eden hadisler de vardır (meselâ bk. Müsned, I, 20; III, 317; VI, 313; Müslim, “Cenâʾiz”, 4; Tirmizî, “Cenâʾiz”, 36; “Daʿavât”, 83). Ancak kayıplar karşısında kederlenip taşkınlık yapmadan göz yaşı dökmek insan ruhunun doğal bir hali olarak değerlendirilmiş, bunun sabır, rızâ ve istircâya aykırı olmadığı bildirilmiştir. Nitekim Resûl-i Ekrem de sevdiklerini kaybetmiş olduğu zamanlarda üzüntüsünü tavırlarıyla ortaya koymuş ve oğlu İbrâhim’in ölümü üstüne göz yaşı dökmesini yadırgayanlara, “Göz yaşarır, yürek hüzünlenir; lakin bizim ağzımızdan sadece rabbimizin razı olacağı sözler çıkar” demiştir (meselâ bk. Buhârî, “Cenâʾiz”, 41, 44, 45; ayrıyeten bk. MUSİBET; RIZÂ; TEVEKKÜL).


BİBLİYOGRAFYA

M. F. Abdülbâkī, el-Muʿcem, “rcʿa” md.

Wensinck, el-Muʿcem, “rcʿa” md.

Müsned, I, 20, 201; III, 317; IV, 415; VI, 313.

Buhârî, “Cenâʾiz”, 41, 44, 45, “Merḍâ”, 1-3.

Müslim, “Cenâʾiz”, 4, “Birr”, 45-52.

Tirmizî, “Cenâʾiz”, 36, “Daʿavât”, 83.

Fahreddin er-Râzî, Mefâtîḥu’l-ġayb, Beyrut 1411/1990, IV, 139-142.

İbn Kesîr, Tefsîrü’l-Ḳurʾân, I, 283-286.

Müellif: Hayati Hökelekli

Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi
 

Kaynak: Diyanet Haber

Haber Kaynağı – Diyanethaber

0 0 0 0 0 0
YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

Muâhât ne anlama gelir? 2021

HIZLI YORUM YAP

0 0 0 0 0 0

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.

Sperrmüll Berlin

İstanbul escort Tuzla escort Acıbadem escort Bostancı escort Bağdat caddesi escort Erenköy escort Suadiye escort Küçükyalı escort Şerifali escort Kurtköy escort Sultanbeyli escort Göztepe escort Kayaşehir escort Çapa escort Bahçelievler escort Fatih escort Fındıkzade escort Beşiktaş escort escort girl dubai escort girls berlin seks hikayeleri sex hikayeleri sex izle sikiş kısa link