>
  • Ankara 23° AÇIK
    • Adana
    • Adıyaman
    • Afyonkarahisar
    • Ağrı
    • Amasya
    • Ankara
    • Antalya
    • Artvin
    • Aydın
    • Balıkesir
    • Bilecik
    • Bingöl
    • Bitlis
    • Bolu
    • Burdur
    • Bursa
    • Çanakkale
    • Çankırı
    • Çorum
    • Denizli
    • Diyarbakır
    • Edirne
    • Elazığ
    • Erzincan
    • Erzurum
    • Eskişehir
    • Gaziantep
    • Giresun
    • Gümüşhane
    • Hakkâri
    • Hatay
    • Isparta
    • Mersin
    • istanbul
    • izmir
    • Kars
    • Kastamonu
    • Kayseri
    • Kırklareli
    • Kırşehir
    • Kocaeli
    • Konya
    • Kütahya
    • Malatya
    • Manisa
    • Kahramanmaraş
    • Mardin
    • Muğla
    • Muş
    • Nevşehir
    • Niğde
    • Ordu
    • Rize
    • Sakarya
    • Samsun
    • Siirt
    • Sinop
    • Sivas
    • Tekirdağ
    • Tokat
    • Trabzon
    • Tunceli
    • Şanlıurfa
    • Uşak
    • Van
    • Yozgat
    • Zonguldak
    • Aksaray
    • Bayburt
    • Karaman
    • Kırıkkale
    • Batman
    • Şırnak
    • Bartın
    • Ardahan
    • Iğdır
    • Yalova
    • Karabük
    • Kilis
    • Osmaniye
    • Düzce
    • Lefkoşa
    • Bakü
    • Amsterdam
  • YATSI'YA 02:00

  • HABER GÖNDER

  • CANLI SONUÇLAR

LİSELERE YERLEŞTİRME SİSTEMİNDE YENİ DÖNEM

Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Mahmut Özer’in yazısı şu şekilde: 
 
“Türkiye’de öteden beri eğitimde kademeler arası geçiş sistemleri üstüne tartışmalar sürdürülmektedir. Millî Eğitim Bakanlığı, nihayet yıllarda okulu merkeze alacak şekilde çeşitli adımlar atmış ve liselere geçiş için çeşitli sistemleri denemiştir. Son olarak 2018 senesinde uygulamaya konan Liselere Geçiş Sistemi (LGS (Merkezi Sınav)), öğrenciler üstündeki baskıyı hafifletmek için, bütün öğrencilerin merkezî sınava girme zorunluluğunu sonlandırmış ve ortaöğretim kurumlarına geçiş sürecinde merkezî ve mahalli yerleştirme olmak suretiyle iki değişik yerleştirmeye imkân tanımıştır. Bir başka ifadeyle, öğrencilerin ortalama %90’ını merkezî imtihan zorunluluğu olmadan yerleştirmeyi; geriye kalanları ise merkezi imtihan puanı ile yerleştirmeyi hedeflemiştir. Böylece merkezî yerleştirme, merkezî imtihan puanı ile yapılmakta iken mahalli yerleştirme imtihan puanı olmadan kayıt alanı temelli olarak okul başarı puanına bakılırsa gerçekleştirilmektedir.
 
Fen Liseleri, Sosyal Bilimler Liseleri ve Anadolu teknik programı tatbik eden Mesleki ve teknik Anadolu liselerinin tamamına ve proje okul kapsamına alınan Anadolu, Anadolu imam hatip ve Mesleki ve Teknik Anadolu liselerine imtihan puanı ile yerleştirilme yapılmaktadır. Diğer taraftan proje okul kapsamında olmayan Anadolu, Anadolu imam hatip ve mesleki ve teknik Anadolu liselerine ise mahalli yerleştirme yapılmaktadır. Bu ova, LGS (Merkezi Sınav) kapsamında yerleştirme sürecinin uygulanmış olduğu üç sene üstünden verilere dayalı olarak ele alınmıştır.
 
Süreç devamlı iyileştirildi
2018 senesi LGS (Merkezi Sınav) kapsamında yerleştirmede en büyük sorunlardan biri, yerleştirme kriterlerinden kaynaklanmıştı. Ortaokulda bulunuşluk durumu ve tercih sırası okul başarı puanının önünde yer edinen kriterlerdi. Bu kriter sıralaması okul başarı puanı düşük olan sadece okulda daha uzun süredir bulunan yada daha üst sırada yeğleyen öğrencilerin yerleştiği okullara okul başarı puanı yüksek olan öğrencilerin yerleşememesine yol açmıştı. Diğer taraftan okul başarı puanında da tekil başarı notu yerine 80-100 benzer biçimde dilimler şeklinde uygulanması, okul başarı puanının işlevsel bir halde kullanılmasını engellemişti. Sonuçta 2018 senesi yerleştirmelerinde öğrenci ve velilerin memnuniyetsizliği artarken yerleştirmeden şikâyetler de giderek artmıştı. Bu sorunları ortadan kaldırmak ve süreci iyileştirmek suretiyle 2019 senesinde sınavsız mahalli yerleştirme kriterleri güncellendi. Ortaokullarda bulunuşluk ve tercih sırası kriterlerden çıkartıldı. Sınavsız mahalli yerleştirme sırasıyla, öğrencilerin ikamet adresleri, okul başarı puanının üstünlüğü ve okula özürsüz devamsızlık meydana getirilen gün sayısının azlığı kriterlerine bakılırsa yapılmış oldu. Bu üç kriterde eşitlik olması durumunda ise sırasıyla 8, 7 ve 6. sınıflardaki sene sonu başarı puanı üstünlüğüne bakılarak yerleştirme gerçekleştirildi. Okul başarı puanının dikkate alınmasında başarı dilimleri uygulamasına nihayet verildi ve öğrencinin puanı her neyse direkt o puan dikkate alındı. Hesaplanan okul başarı puanları virgülden sonrasında dört ev olarak dikkate alındı.
 
MEB’de yeni bir uygulama olarak 2018 sene sonu itibarıyla Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi yayımlanmaya başlanılmıştı. Bu kapsamda bilhassa sınavlarla ilgili değerlendirme rapor çalışmaları büyük öneme haiz olup bu raporlarla sınavla ilgili detaylı analizler verilere dayalı olarak ve saydam bir halde kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Bu, Bakanlık için hem hesap verebilirlik açısından hem de eksikliklerin görülmesi ve dolayısıyla süreçlerin iyileştirilmesi açısından da fazla mühim bir işleve haizdir. Mesele, 2018 senesi ortaöğretim kurumlarına geçiş için meydana getirilen merkezî sınavla ilgili hazırlanan raporda sayısal alanda meydana getirilen ikinci oturumda sürenin uzatılması bulgulara bakılırsa önerilmişti.
Bu teklif dikkate alınarak 2019 senesinde bu oturumdaki süre 20 dakika uzatıldı. Diğer taraftan öğrencilerin sınava hazırlanmalarında rehberlik etmek suretiyle her ay misal sual kitapçığı yayımlandı. Sonuç olarak öğrenciler, sınavda bir sürprizle karşılaşmadılar. 1 Haziran 2019 tarihinde iki oturum şeklinde meydana getirilen imtihan, il ve ilçelerimizde 953 imtihan merkezinde ve vatan haricinde 15 olmak suretiyle toplam 968 imtihan merkezinde gerçekleştirildi. Sınavda toplam 3 bin 769 imtihan binası ve 63 bin 085 imtihan salonu kullanıldı. Sınavın her iki oturumu da her hangi bir mesele olmadan tamamlandı. Sınav sonrasında hiçbir sual iptal edilmedi. Bu ölçekte bir sınavın sorunsuz bir halde gerçekleştirilmesi ve hiçbir probleminin da iptal edilmemesi, sürecin başarı göstermiş bir halde tamamlanmasına ve algının olumluya dönmesine mühim bir katkı yapmış oldu.
 
Sınavsız yerleştirmede en eleştiri mevzu, kayıt alanlarının arz-talep dengesini karşılayabilecek şekilde rasyonel bir zeminde oluşturulmasıdır. Bu amaçla 2018 senesinde karşılaşılan problemler da göz önüne alınarak sürecin tamamı il müdürlerinin iştirakı ve katkısı ile yürütüldü. İlk olarak bütün liselerin kapasiteleri yerinde tespit edilerek QR kodu oluşturulup coğrafi data sistemine işlendi. Böylece bütün liselerle ilgili detaylı data dijitalleştirilip il müdürlerinin kullanımlarına açıldı. İl müdürleri,  oluşturulan bu dijital platformu da kullanarak kayıt alanlarını tekrardan yapılandırdılar ve 2019 yerleştirmesi için hazır hale getirdiler.
 
Covid-19 tedbirleri
Diğer taraftan 2020 LGS (Merkezi Sınav) kapsamında merkezi sınavının önünde iki büyük esas mesele bulunuyordu. Birincisi 2020 yılındaki 8. derslik öğrenci sayısında 2019 yılına bakılırsa öğrenci sayısındaki ağırbaşlı artıştı. Bu kapsamda hazırlıklara 2019 yılına bakılırsa fazla erken başlandı. Bakanlığın ilgili bütün birimleri ve 81 il müdürünün iştirakı ile bütün süreç masaya yatırıldı. Her ilin koşulları ayrı ayrı ve detaylı bir halde değerlendirilerek yeni koşullara uygun kapasite üretimi sağlandı. Kapasite üretiminde birinci öncelik, bütün öğrencilere sınavsız liselerde kafi kapasite oluşturabilmekti. Bu kapsamda var okul yatırımları tekrardan değerlendirilerek ihtiyaca bakılırsa okul türlerinde gereksinim duyulan dönüşümler sağlandı. Aylar devam eden çalışma sonunda hem sınavlı hem de sınavsız yerleşme yapılacak lise türlerinde gereksinim duyulan kapasite oluşturma emek harcamaları başarı ile tamamlandı. 2019 senesinde sınavla öğrenci alan Anadolu Lisesi bulunmayan 21 ilde de sınavla öğrenci alan minimum bir Anadolu Lisesi açılarak 81 ilde sınavlı okullara erişim imkânı artırıldı. Ayrıca, 2020 senesinde sınavla öğrenci alan okul tercih sayısı da beşten ona çıkartıldı.
 
2020 LGS (Merkezi Sınav) merkezî imtihan ile ilgili başka fazla mühim mesele sınavın COVID-19 salgını koşullarında yapılmasıydı. Bu amaçla süreçle ilgili iyileştirmelere gidildi. Ilk olarak ikinci dönem okullarda yüz yüze eğitim olmadığı için imtihan kapsamı 8. sınıfın bir tek birinci dönem müfredatı ile sınırlandırıldı. 2019 senesinde her ay piyasaya sürülen misal sual kitapçığı ayda iki kez yayımlandı. Ayrıca öğrencilerin sınava hazırlanmalarında muavin olması için her ay sual destek paketleri yayımlandı. Diğer taraftan merkezi imtihan yapılacak okul belirleme politikasında iyileştirmeye gidildi. Salgın ile savaşım kapsamında öğrenci ve velilerde kaygı düzeyini düşürmek için bütün öğrencilerin kendi okullarında sınava girme sonucu alındı. Böylece 2019 senesinde sınavda 3 bin 873 imtihan binası kullanılırken bu sayı ortalama beş kat artırılarak 2020 senesinde 18 bin 139 imtihan binasına çıkartıldı. Sınav binası sayısındaki bu artış, imtihan görevli sayısına da yansıdı. 2019 senesinde sınavda ortalama 150 bin imtihan görevlisi vazife yaparken bu sayı 2020 senesinde 350 binin üstüne çıktı. Diğer taraftan imtihan binalarında lüzumlu dezenfeksiyon işlemleri gerçekleştirilirken bütün öğrenci ve imtihan görevlilerine parasız maske verildi. Ayrıca, imtihan binalarına girişte, sınavda, imtihan içinde ve imtihan sonunda toplumsal mesafeyi korumak için her türlü tedbir alındı. Bütün önlemlerin titizlikle uygulanmış olduğu imtihan 20 Haziran 2020 tarihinde sorunsuz bir halde uygulandı. 2019 senesinde olduğu benzer biçimde 2020 senesinde da hiçbir sual iptali olmadı.
 
Rehberlik hizmetlerine ağırlık verildi
Ortaöğretim kurumlarına yerleştirmenin en mühim kısmını tercih aşaması oluşturmaktadır. Öğrenciler tercih yaptıkları okullara, yerleştirme kriterlerine bakılırsa yerleştirilmektedir. Ancak, Bakanlığın hem de bütün öğrencileri mecburi eğitim kapsamında bir liseye yerleştirme zorunluluğu vardır. Bu vaziyet, yerleştirme sistemine ağır bir mesuliyet yüklemektedir. Öğrencilerin kendi koşullarına en uygun liseleri tercih etmesi, dolayısıyla rasyonel bir tercih yapması eleştiri bir öneme haizdir. Bu nedenle Bakanlık 2019 senesinde tercihlere yönelik rehberlik hizmetine büyük ehemmiyet vermiş, hem sınavla öğrenci alan okullara yönelik hem de sınavsız mahalli yerleştirme ile ilgili kapsamlı dijital rehberlik platformları oluşturulmuştur. Ayrıca, mesleki ve teknik eğitimle ilgili de ayrı bir dijital rehberlik platformu oluşturulmuştur. Sunulan rehberlik hizmetlerinde 2019 senesinde 20 milyonun üstünde bir kullanım kapasitesi oluştu. Bütün bu rakamlar meydana getirilen rehberliğin ne kadar yararlı bulunduğunu ve ne kadar mühim bir boşluğu doldurduğunu gösteriyor. Aynı uygulamaya 2020 senesinde da büyük ağırlık verildi. Diğer taraftan bütün illerde il müdürleri süreci başından sonuna kadar başarı göstermiş bir halde yönettiler ve okullarda rehber öğretmenleri de sürece mühim katkı sundular. Sürecin başından sonuna kadar başarı göstermiş bir halde yürütülmesi yerleştirme sonuçlarının da başarı göstermiş olmasını sağlamış oldu.
 
Sınavlı okullarda doluluk yüzde 99
Yerleştirme neticeleri 2019 ve 2020 yıllarında detaylı bir değerlendirme raporu ile beraber açıklandı. 2019 senesinde birinci merkezi yerleştirme neticeleri oldukça müspet bir tablo çizmişti. Merkezi sınavla öğrenci alan okullarda doluluk oranı %99,6 olarak gerçekleşti. 2020 senesinde sınavlı okul kapasitesinde ortalama yüzde 53 oranında bir artışa gidilmesine karşın 2020 senesinde da sınavlı okullarda doluluk oranı %99,3 olarak gerçekleşti. Sınavlı okul yerleştirmelerinde mesleki ve teknik Anadolu liselerinin doluluk oranlarında yıllara sâri artış oldukça dikkat çekiciydi. 2018 senesinde sınavla öğrenci alan mesleki ve teknik Anadolu liselerinin kontenjanı 2019 yılına bakılırsa düşük olmasına karşın doluluk oranı ortalama %74’ler seviyesinde gerçekleşmişken 2019 senesi sonunda bu nispet %98’ler seviyesine yükselmişti. 2020 senesinde bu iyileşme eğilimi sürdü ve sınavlı okul kapsamında mesleki ve teknik Anadolu liselerine yerleşen öğrenci sayısı 2019 yılına bakılırsa %64 arttı. Bu iyileşme eğilimi, MEB’in nihayet iki yılda mesleki eğitimi güçlendirmek için attığı adımların başarısının somut bir göstergesidir.
 
Sınavsız yerleşen öğrencilerin yüzde 92’si ilk üç tercihinden birine yerleşti
Sınavlı okulların kontenjanı görece düşük olduğundan yerleştirmenin aslolan performansını belirleyen sınavsız mahalli yerleştirmedir. 2019 senesi mahalli yerleştirmelerde öğrencilerin %91’i tercihlerindeki ilk üç okuldan birisine yerleşti. Bu nispet yerleşen öğrencilerin memnuniyetinin yüksekliğini göstermesi açısından oldukça mühim bir veridir. Öğrenci sayısındaki ağırbaşlı artışa karşın 2020 senesinde mahalli yerleştirmede bu nispet %92’ye terfi etti. Dolayısıyla bu sonuçlar LGS (Merkezi Sınav) sisteminde her sene meydana getirilen iyileştirmelerle artık öğrenci memnuniyetinin giderek arttığını somut olarak göstermektedir.
Diğer taraftan 2019 senesinde mahalli yerleştirmede öğrencilerin %52’si birinci tercihlerindeki okullara yerleştiler. 2020 senesinde ise öğrenci sayısındaki artış sebebiyle bu oranda minik bir düşüş olmasına karşın öğrencilerin %49’u birinci tercihlerine yerleştiler. Bir başka ifadeyle sınavsız mahalli yerleştirmede öğrencilerin yarısı istedikleri birinci okullara yerleşebildiler. Bu, mahalli yerleştirmenin ve sürecin tamamının ne kadar iyileştirildiğinin çarpıcı bir göstergesini oluşturmaktadır.
 
Memnuniyet arttı
Sınavsız mahalli yerleştirmede Anadolu , Anadolu imam hatip ve mesleki ve teknik Anadolu lisesine yerleşen öğrencilerin, yerleştikleri okulların tercihlerindeki bölgeleri de bu memnuniyetin okul türleri bakımından ayrıntısını vermektedir. Bu bağlamda Anadolu liselerine 2019 senesinde yerleşen öğrencilerin %58’i birinci tercihlerindeki bir Anadolu lisesine yerleşirken %99’u ise ilk üç tercihlerinde yer edinen bir Anadolu lisesine yerleştiler. 2020 senesinde da Anadolu liselerine yerleşen öğrencilerin %99’u tekrar ilk üç tercihlerinde yer edinen bir Anadolu lisesine yerleştiler.
Benzer şekilde Anadolu İmam Hatip liselerine sınavsız yerleşen öğrencilerin %52’si birinci tercihlerindeki bir Anadolu imam hatip lisesine yerleşirken %87’si ise ilk üç tercihlerinde yer edinen bir Anadolu hatip lisesine yerleştiler. 2020 senesinde da bu eğilimin devam etmiş olduğu ve Anadolu imam hatip liselerine sınavsız yerleşen öğrencilerin %87,3’nün ilk üç tercihlerinde yer edinen bir Anadolu imam hatip lisesine yerleştikleri görülmektedir.
 
Mesleki eğitimde yüzde 40 artış
Bu kapsamda en büyük iyileşmenin tekrar mesleki teknik eğitimde gerçekleştiği görülmektedir. 2019 senesinde mesleki ve teknik Anadolu liselerine yerleşen öğrencilerin %41’i birinci tercihlerindeki bir mesleki ve teknik Anadolu lisesine yerleşirken %79’u ise ilk üç tercihlerinde yer edinen bir mesleki ve teknik Anadolu lisesine yerleştiler. 2020 senesinde ise mesleki ve teknik Anadolu liselerine yerleşen öğrencilerin %43’ü birinci tercihlerindeki bir mesleki ve teknik Anadolu lisesine yerleşirken %82’sinin ise ilk üç tercihlerinde yer edinen bir mesleki ve teknik Anadolu lisesine yerleştikleri görülmektedir.
Mesleki eğitimde sınavlı ve sınavsız yerleşen toplam öğrenci oranında da artış dikkat çekmektedir. Bu kapsamda 2020 senesinde mesleki eğitimi tercih ederek yerleşen öğrenci sayısının 2019 yılına bakılırsa %40 arttığı görülmektedir. Bu bağlamda 2020 senesinde her okul türüne yerleşen öğrenci sayısındaki 2019 yılına bakılırsa artışlar karşılaştırıldığında en büyük artış oranının mesleki eğitimde gerçekleştiği görülmektedir. Bu veriler mesleki eğitimin artık öğrencilerin tercihlerinde üst sıralarda yer aldığını göstermektedir.
Sonuç olarak 2020 senesi LGS (Merkezi Sınav) kapsamında ortaöğretim kurumlarına yerleştirme süreci öğrenci ve velilerin memnuniyetini artıracak şekilde başarı göstermiş bir halde tamamlanmıştır. Bu sonuçlar hem de nihayet üç yılda yerleştirmelerde süreç iyileştirmenin ve paydaşların tamamının süreç süresince etken katılımlarının sağlanmasının ne kadar mühim bulunduğunu da göstermektedir.
 
Yeni hedef birinci tercihinde yerleşen öğrenci oranını yükseltmek
Sonuç olarak 2019 senesinde yaptığımız iyileştirmelerle LGS (Merkezi Sınav) sistemi oturdu ve başarı göstermiş bir halde çalışıyor. 2020 senesinde ise aynı sistemi minik iyileştirmelerle kullandık ve daha iyi bir noktaya geldik. Bundan sonrasında bilhassa nihayet iki yılda elde edilmiş başarı düzeyini daha da yükseğe çekmek ve öğrenci ve velilerin memnuniyetlerini çoğaltmak için yapılabilecek iyileştirmelere odaklanılacaktır. Orta ve uzun vadedeki hedefimiz, ülkenin neresinde yaşarsa yaşasın bir velinin çocuğunu evine yakın bir liseye gönül rahatlığıyla teslim edebilmesini sağlamaktır. Bunun da mühim bir göstergesi, sınavsız yerleştirmede birinci tercihe yerleşen öğrenci oranıdır. 2020 senesinde bu nispet %49 olarak gerçekleşti. Öğrenci sayısındaki ağırbaşlı artışa karşın sınavsız yerleşen iki öğrenciden birisi birinci tercihinde yer edinen bir liseye yerleşebildi. Bu oranı her sene çoğaltmak istiyoruz. Bu nedenle sınavsız yerleşen öğrencilerin 2021 senesinde minimum %60’nın, 2022 senesinde ise minimum %70’inin birinci tercihinde yer edinen liseye yerleştirmeyi hedefliyoruz. Bu hedeflere ulaştıkça öğrencilerin büyük bir kısmı sınava girmeden istedikleri liselere daha basit bir halde yerleşebilecekler.
Diğer taraftan, liseler arasındaki başarı farklarını kapatmaya yönelik politikalara daha çok ağırlık verecek ve dezavantajlı okullara daha çok destek sağlayacağız. Ayrıca, bilhassa esas eğitimde başarı göstermiş ve başarısız öğrenciler arasındaki farkı kapatmaya yönelik telafi eğitimleri düzenleyerek bütün öğrencilerimizin liseye daha hazırlıklı gelmesini sağlayacağız.”

Haber Kaynağı

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR:  AKP Genel Başkan Yardımcısı Mahir Ünal, Netflix'in Türkiye'den çekileceği iddial...
    YORUMLAR

    En az 10 karakter gerekli

    Hızlı Yorum Yap

    MEBhaber.net'e üye olun

    Zaten üye misiniz ? Buraya tıklayarak Üye girişi sağlayabilirsiniz.

    MEBhaber.net'e giriş yapın

    Henüz üye değil misiniz ? Buraya tıklayarak Üye olabilirsiniz.