h Dolar 8,2364 %-0.43
h Euro 10,0327 %-0.43
h BIST100 1.441,33 %0.95
h Bitcoin 471854 %-3.53309
a İkindi Vakti 16:59
İstanbul 18°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a
X

Organ nakli ve bağışı caiz midir? 2021

Organ nakli ve bağışı caiz midir? 2021

Organ nakli ve bağışı caiz midir? 2021 2021

Organ nakli ve bağışı caiz midir? 2021

Organ nakli ve bağışı caiz midir?

Kur’an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde, organ ve doku nakli mevzusunda sarih bir yargı bulunmamaktadır. İlk müçtehit ve fakihler de kendi devirlerinde bu şekilde bir sorun söz mevzusu olmadığı için, bu bağışın hükmüne temas etmemişlerdir. Ancak dinimizde, Kitap ve Sünnet’in delaletlerinden çıkarılmış umumi hükümler ve kaideler de vardır. Kitap ve Sünnet’te açık hükmü bulunmayan ve her devirde karşılaşılan yeni meselelerin hükümleri, fakihler tarafınca bu umumi kaideler ile hükmü malum benzer meselelere benzetme edilerek (tahriç kanalıyla) çıkarılmıştır. Organ ve doku nakli mevzusundaki hükmün tayininde de aynı yola başvurulması uygun olacaktır.
Bilindiği suretiyle, insan mükerrem bir varlıktır. Yaratıklar içinde Allah onu mümtaz kılmıştır. Bu itibarla, düzgüsel durumlarda ölü ve canlı kimselerden alınan parça ve organlardan faydalanılması, insanoğlunun saygınlık ve kerametine aykırı olduğundan caiz görülmemiştir (Buhari, Libas, 83-87; Müslim, Libas, 33; Kasani, Bedai’, V, 125; İbn Kudame, el-Muğni, I, 107; İbn Nüceym, el-Bahr, VI, 133). Ancak yoksulluk durumunda, zaruretin nitelik ve miktarına bakılırsa bu yargı değişmektedir (Mecelle, md. 22).
İslam âlimleri, karnında canlı halde bulunan çocuğun kurtarılması için ölü annenin karnının yarılmasını, başka yoldan tedavileri mümkün olmayan kimselerin kırılmış kemiklerinin yerine başka kemiklerin naklini, bilinmeyen hastalıkların teşhis ve tedavilerinin sağlanabilmesi için, yakınlarının rızası alınmak suretiyle, ölüler üstünde otopsi yapılmasını; dolayısıyla canlı bir kimseyi kurtarmak için, ölünün gövde bütünlüğüne müdahale etmeyi caiz görmüşlerdir (Nevevi, el-Mecmu‘, III, 145; Fetava’l Hindiye, V, 440).
Aynı şekilde açlık ve susuzluk şeklinde, hastalığı da haramı mubah kılan bir yoksulluk saymışlar, başka yoldan tedavileri mümkün olmayan hastaların haram ilaç ve maddelerle tedavilerini caiz görmüşlerdir. Günümüzde kan, doku ve organ nakli, tedavi yolları arasına girmiş bulunmaktadır.
O halde, bazı şartlara uyulmak kaydıyla, yaşamı yada dirimsel bir uzvu kurtarmak için başka deva olmadığında, bazı şartlara uyularak kan, doku ve organ nakli yolu ile de tedavinin caiz olması gerekir. “Her kim bir yaşamı kurtarırsa tüm insanları kurtarmış şeklinde olur.” (Maide, 5/32) ayeti de buna ışık tutmaktadır.
Bu bağlamda, aşağıdaki hususlara dikkat edilmek kaydıyla, organ nakli caiz olur. Nitekim İslam İşbirliği Teşkilatına bağlı, internasyonal bir fetva kuruluşu olan Mecmeu’l-Fıkhi’l-İslami de bu istikamette karar almıştır. Buna bakılırsa;
a) Zaruret halinin bulunması, kısaca hastanın yaşamını yada dirimsel bir uzvunu kurtarmak için, bundan başka çaresi olmadığının, mesleki yeterlik ve dürüstlüğüne güvenilen uzman doktorlar tarafınca tespit edilmesi,
b) Hastalığın bu yoldan tedavi edilebileceğine zann-ı galibinin bulunması,
c) Organ yada dokusu alınan ilgili kişinin, bu işlemin yapıldığı esnada ölmüş olması; eğer organ canlı bir insandan alınacaksa, bu organın, alınan kişide (donör) esas bir dirimsel fonksiyonu dönem dışı bırakmaması,
d) Toplumun rahatlık ve düzeninin bozulmaması bakımından, organ yada dokusu alınacak ilgili kişinin sağlığında (ölmeden evvel) buna izin vermiş olması yada hayatta iken aksine bir beyanı olmamak şartıyla, yakınlarının rızasının sağlanması,
e) Alınacak organ yada doku karşılığında hiçbir şekilde ücret alınmaması,
f) Tedavisi yapılacak hastanın bu nakle razı olması,
g) Devlet kontrolü altında yapılması gerekir.

Kaynak: Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı

0 0 0 0 0 0
YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

Ötanazi caiz midir? 2021

HIZLI YORUM YAP

0 0 0 0 0 0

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.